Chuyện đồng tính, lưỡng tính, chuyển giới của ngành game (kỳ 1)

Chuyện đồng tính, lưỡng tính, chuyển giới của ngành game (kỳ 1)

Một trong những bất ngờ với cộng đồng game thủ là Elllen Page, hình mẫu của Ellie trong The Last of Us, tuyên bố mình là người đồng tính hồi 15/2 vừa qua.

Đồng tính nữ (lesbian), đồng tính nam (gay), lưỡng tính (bisexual) và chuyển giới (transgender), gọi chung là LGBT, đã được khắc họa trong game ngay từ những năm 80 của thế kỷ trước. Trong lịch sử ngành game, chủ đề LGBT nhiều khi thách thức ngay cả luật, các quy định và định kiến xã hội, chẳng hạn như chủ nghĩa độc tôn dị tính (heterosexism) vốn cho rằng quan hệ khác giới là bình thường còn quan hệ đồng giới phải bị kiểm duyệt hoặc loại bỏ. Xu hướng tình dục và vấn đề giới tính đóng vai trò quan trọng trong một số game tới mức hướng đến tầm nhìn mang tính xã hội rất lớn chứ không phải chỉ giới hạn trong LGBT.

Cũng giống như các sản phẩm văn hóa đương đại như phim ảnh hay truyền hình, rất nhiều chủ đề, nguyên mẫu, nhân vật trong ngành công nghiệp game có liên quan hoặc đề cập trực tiếp đến vấn đề quan hệ đồng giới. Dưới đây là một số câu chuyện về vấn đề LGBT nổi tiếng nhất của ngành công nghiệp game.

Lệch lạc giới tính

Một trong những cách giải quyết các nhân vật LGBT phổ biến nhất là tiết lộ xu hướng tình dục của họ thông qua việc đảo ngược giới tính. Một nhân vật nam đồng tính để lộ giới tính thật thông qua cách ăn mặc hoặc ngôn ngữ, cử chỉ. Giả thuyết cơ bản được đặt ra ở đây là người đồng tính thực ra đã từng trải qua giai đoạn chuyển giới, do vậy phong cách của họ hoàn toàn khác so với giới tính gốc của mình. Mặc dù được sử dụng trong game chủ yếu để tăng tính hài hước, lệch lạc giới tính đôi khi cũng là một công cụ để bình luận xã hội về sự phân biệt giới tính hay chứng sợ đồng tính. Trước năm 1994, do sự kiểm duyệt gắt gao của Nintendo và Sega nên chủ đề LGBT trong game cũng khá hạn chế.

Chuyển giới

Một trong những nhân vật chuyển giới xuất hiện nhất sớm nhất là Birdo (Super Mario Bros. 2 – 1988). Trong các sách hướng dẫn cũ của game, nhân vật này tuy là nam nhưng luôn nghĩ mình là nữ và muốn được người khác gọi là Birdetta. Sau này, trong các game khác (tính từ lúc Mario Tennis phát hành) Birdo mang giới tính nữ. Cuối cùng, game Smash Bros. Brawl khẳng định chắc chắn rằng giới tính của Birdo là "không rõ ràng". Cũng tương tự như vậy, trong game khoa học viễn tưởng Circuit's Edge (1988) của Infocom cũng đề cập đến chuyện chuyển giới khi có đến một nửa số nhân vật nữ "từng" là đàn ông.

Birdo (Super Mario Bros 2)

Năm 1989, Capcom phát triển game Final Fight cho các máy thùng arcade. Trong game, người chơi sẽ chọn một trong ba võ sĩ làm nhiệm vụ giải cứu con gái thị trưởng, vốn bị một băng đảng có tên là Mad Gear bắt cóc. Một năm sau, Capcom bắt đầu phát hành phiên bản game 16 bit trên hệ máy SNES. Theo cuốn Game Over của David Sheff', lúc ấy Nintendo đã yêu cầu Capcom không được cho kẻ địch là nữ vào game vì điều đó đi ngược lại với lệnh cấm bạo hành nữ giới của hãng. Capcom đã phản bác lại ý kiến này, cho rằng trong game không hề có kẻ địch là nữ nào, đồng thời tiết lộ rằng hai nhân vật Roxy và Poison thật ra vốn là nam chuyển giới. Phiên bản quốc tế của Final Fight trên hệ SNES đã bỏ hai nhân vật này dù rằng phiên bản Super Famicom của Nhật vẫn giữ nguyên. Tuy vậy, đến năm 1993, khi Sega được quyền phát hành Final Fight trên máy Sega CD, với một chính sách cởi mở hơn họ đã quyết định đưa Roxy và Poison quay lại, tất nhiên không thể sexy bằng, và cũng không lộ chuyện hai nhân vật đó từng chuyển giới.

Poison và Roxy (Final Fight)

Trong game Maniac Mansion: Day of the Tentacle (1993), chi tiết về chuyển giới cũng xuất hiện ở cuộc thi sắc đẹp. Người chơi sẽ tìm được Harold, một nhân vật ăn mặc giống y như con gái và có dấu hiệu đồng tính nam rõ rệt.

Có lẽ do sự bất bình đẳng giới hoành hành trong ngành công nghiệp game nên hiện tượng đồng tính nữ và lưỡng giới xuất hiện rất hạn chế, hay đúng hơn là gần như không có, nhất là trong trường hợp của lesbian. Tuy vậy, hiện tượng đồng tính nam lại xuất hiện cực kỳ phổ biến và được khắc họa rất rõ ở nhiều thể loại khác nhau.

Đồng tính nam

The Beast Within: A Gabriel Knight Mystery (1995) của Sierra On-Line là một trong những game khai thác mạnh nhất chủ đề đồng tính nam. Trong game, nhân vật chính sẽ phải đối mặt với không ít kẻ xấu có xu hướng tình dục đồng giới. Câu chuyện về cuộc đời của vua Ludwig II xứ Bayern, vốn bị nghi ngờ đồng tính, cũng đã đóng góp một phần quan trọng trong việc xây dựng cốt truyện của game.

Ngay cả trong các thể loại tưởng chừng chỉ dành cho những người mạnh mẽ như game đối khác, vẫn có rất nhiều nhân vật, hoặc chính thức được xác nhận, hoặc vẫn đang bị nghi ngờ, là dân đồng tính. Để một nhân vật đồng tính nam xuất hiện trong game có thể thách thức các quan niệm truyền thống cho rằng người đồng tính vốn ẻo lả, yếu ớt. Tuy nhiên, những gợi ý về xu hướng tình dục của một nhân vật nào đó thường được thể hiện rất khéo léo và phải tinh ý mới có thể phát hiện ra được.

Ash (Streets of Rage 3)

Năm 1994, Sega ở Mỹ đã thay đổi rất nhiều chi tiết cho game Streets of Rage 3 so với phiên bản gốc của Nhật - Bare Knuckle 3. Một trong những thay đổi ấy là việc loại bỏ boss Ash, vốn bị coi là người đồng tính do cách ăn mặc của mình. Phiên bản châu Âu của game không có Ash, tuy nhiên nếu sử dụng hệ thống cheat Game Genie thì nhân vật này vẫn sẽ được giữ lại và có thể chơi được. Vì lí do này, người ta tin rằng Sega là công ty lớn đầu tiên ở phương Tây cho phép game thủ có quyền chọn một nhân vật đồng tính hay không.

Zangief, một nhân vật nổi tiếng trong series Street Fighter, từ lâu đã bị nghi ngờ là người đồng tính dù rằng trong game Capcom Fighting Evolution, anh cũng có bạn gái. Một nhân vật khác, Eagle, xuất hiện trong Street FighterCapcom vs. SNK 2, tự xác nhận chính mình là LGBT. Tuy nhiên nhiều câu thoại thể hiện giới tính của anh lại bị kiểm duyệt cắt bỏ trong phiên bản Bắc Mỹ. Gần đây nhất, trong Street Fighter IV, đoạn phim mở đầu của nhân vật Abel cũng tiết lộ nhân vật này là người đồng tính vì "rung động" trước một lính đánh thuê người Pháp.

Không chỉ ở thể loại đối kháng, chủ đề đồng tính cũng được đưa vào trong các game hành động thế giới mở.

Mass Effect của Bioware

Chủ đề đồng tính trong thể loại RPG ngày càng trở nên phổ biến, Fallout 2 (1998) của Interplay Entertainment là game PC đầu tiên xuất hiện cảnh hôn nhân đồng tính nam. Còn trong series Fable của Microsoft, kể từ khi phát hành lần đầu năm 2004, người chơi có thể kết hôn với một nhân vật khác cùng giới tính với mình. Game Persona 2(1992) cũng có lựa chọn hẹn hò với người đồng tính. Còn Bioware thì quá nổi tiếng với chủ đề này, dọc suốt Dragon Age, Mass EffectStar Wars: Knights of the Old Republic kiểu gì cũng sẽ có một vài mối quan hệ đồng tính. Các game khác, chẳng hạn như The Elder Scrolls V: Skyrim, cũng coi hôn nhân đồng giới là một trong những cách để trao cho người chơi đầy đủ quyền lựa chọn, xây dựng nhân vật.

Lưỡng giới

Trong series Darkstalkers của Capcom, các nhân vật Lilith Aensland, Morrigan Aensland và Succubi từ lâu đã được miêu tả như những người lưỡng giới, trong khi Q-Bee cũng có đề cập đến việc mình cũng giống họ thông qua các cuộc nói chuyện của cô.

Vamp (Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty)

Vamp (Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty – 2001), thành viên của Dead Cell đến từ Romania, cũng là người lưỡng giới. Solid Snake từng tiết lộ rằng Vamp là người yêu của Scott Dolph, chỉ huy Hải Quân, cũng là lưỡng giới nốt. Dù vậy, game không xoáy sâu vào chi tiết này và chấp nhận đây là bản chất của nhân vật trong trò chơi.

Tiền bản Metal Gear Solid 3: Snake Eate (2004) cũng khắc họa mối quan hệ giữa hai người lưỡng giới: Volgin và thiếu tá Raikov. Game cũng đề cập đến các chủ đề liên quan đến tình dục phổ biến trong văn hóa đại chúng phương Tây như Ác-thống dâm (Sadomasochism - sự kết hợp giữa tính ác dâm và sự thống dâm trong một con người, mỗi kiểu biểu lộ ở một thời điểm khác nhau) và đa ái (Polyamory).

Kỳ sau: Tìm hiểu về các chính sách của nhà phát hành đối với vấn đề LGBT và thái độ của cộng đồng game thủ với chuyện này.

(Còn tiếp)

Nguyễn Hào


Nguồn: GameThu